Fairtrade lanceert een geïntegreerde aanpak voor leefbaar inkomen in cacao

26445lpr


Fairtrade streeft ernaar een leefbaar inkomen voor cacaoboeren mogelijk te maken en heeft hiervoor een innovatieve aanpak ontwikkeld. Cruciaal onderdeel hiervan is het betalen van een fatsoenlijke prijs. Gisteren maakte Fairtrade als eerste systeem inzichtelijk wat cacaoboeren in West-Afrika betaald zouden moeten krijgen wanneer dit wordt ingevoerd als onderdeel van een bredere strategie.  Daarnaast zet Fairtrade zelf een eerste belangrijke stap door haar prijsmodel op cacao structureel aan te passen. 

Een geïntegreerde aanpak is noodzakelijk 

De meerderheid van de cacaoboeren leeft in extreme armoede. In 2017 zakte de cacaoprijs op de wereldmarkt met ruim een derde. Boeren dreigen hierdoor nog dieper in de armoede weg te zakken. Duurzaamheidsprogramma’s richten zich al jaren uitsluitend op een verhoging van de productiviteit. Deze eenzijdige focus - zonder borging van een fatsoenlijke prijs - heeft desastreuze effecten op mens en milieu.  Kinderarbeid stijgt, ontbossing neemt toe en gezinnen van cacaoboeren moeten zelfs regelmatig maaltijden overslaan. Op dit moment verdienen de meeste boeren geen leefbaar inkomen. Een leefbaar inkomen dekt de kosten voor voldoende en voedzaam eten, fatsoenlijke huisvesting, medische zorg, onderwijs, kleding, transport en voorziet in een financiële buffer voor onvoorziene uitgaven. 

Fairtrade agendeert het belang van een geïntegreerde aanpak om tot een leefbaar inkomen te komen. Hierbij moet de omvang van het land groot genoeg zijn voor de beschikbare arbeid. Fairtrade heeft berekend dat dit in de praktijk neerkomt op 4,2 hectare productieve grond. De productiviteit, die nu omstreeks 400kg/ha zit, zal dan moeten stijgen naar minimaal 800kg/ha. Tot slot zal uitgaand van deze optimale parameters de prijs voor cacaobonen aan de boer moeten stijgen naar $2.668 per ton cacaobonen farmgate in Ivoorkust en $2.300 per ton farmgate in Ghana. Fairtrade noemt deze prijs haar leefbaar inkomen referentieprijs. In Ivoorkust zou dat op dit moment neerkomen op een FOB prijs van $3,468 dollar per ton, uitgaande van de huidige tarieven. FOB betekent 'free on board' en is de prijs van de cacaobonen plus exportkosten en belastingen.

De eerste stap 

Het bereiken van een leefbaar inkomen is een lang traject waarin alle ketenactoren hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Met het vaststellen van de leefbaar inkomen referentieprijs stelt Fairtrade de sector in staat om te begrijpen wat er uiteindelijk nodig zou zijn voor cacaoboeren om een leefbaar inkomen te kunnen verdienen. Fairtrade zet nu zelf een eerste belangrijke stap door haar huidige prijsmodel op cacao structureel aan te passen in consultatie met cacaoboeren, de cacao-industrie en Ngo’s. Fairtrade werkt als enige keurmerk met een minimumprijs. Deze werkt als een vangnet voor boeren en is bedoeld om de kostprijs van cacaoproductie te dekken. Als de marktprijs onder de minimumprijs ligt wordt de minimumprijs betaald. Is de marktprijs hoger dan de minimumprijs dan wordt de marktprijs betaald. Gisteren maakte Fairtrade bekend dat per oktober 2019 de Fairtrade minimumprijs voor cacao stijgt van $2.000 naar $2.400 per ton (1000 kg) FOB. Op dit moment ligt de cacaoprijs zoals vastgesteld door de overheid van Ivoorkust, ’s werelds grootste producent van cacaobonen, met $2.1244 FOB onder de nieuwe minimumprijs.   

De Fairtrade premie is een bedrag dat bovenop de verkoopprijs komt.  Deze wordt rechtstreeks betaald aan boerenorganisaties en wordt bijvoorbeeld gebruikt voor investeringen in productiviteitsverbetering of in gemeenschapsprojecten. In 2017 ontvingen Fairtrade cacao coöperaties bijna $43 miljoen aan Fairtrade premie.   In het stappenplan van Fairtrade wordt naast de minimumprijs ook de premie verhoogd naar $240 per ton cacaobonen, de hoogste niet-onderhandelbare premie onder keurmerken.  

“Dit is goed nieuws voor de cacaogemeenschappen in West-Afrika,” zegt Fortin Bley, een Ivoriaanse cacaoboer en voorzitter van West Afrika’s Fairtrade netwerk. “De lage wereldmarktprijzen hebben een desastreus effect op de boeren. De hogere minimumprijs en premie zullen zorgen voor een duurzamere toekomst.” 

Geleidelijk het gat dichten tussen huidig inkomen en leefbaar inkomen  

De verhoging van de Fairtrade minimumprijs is een eerste stap in een geleidelijk proces om het verschil tussen het gemiddelde inkomen van een Ivoriaanse cacaoboer en een leefbaar inkomen te overbruggen. Fairtrade werkt momenteel ook met de industrie aan de ontwikkeling van projecten om haar totaalaanpak voor leefbaar inkomen te implementeren in de eerste coöperaties. Fairtrade zal de opgedane kennis in deze projecten delen om de cacao-industrie te bewegen om samen naar een leefbaar inkomen toe te werken. 

Voor meer informatie, lees onze Q&A

Geïnteresseerd in hoe de Fairtrade leefbaar inkomen referentieprijs is berekend, lees onze uitleg (in Engels) hier