Bos gemend rozen 2435
Boer
Bloemen,
Kenya

Gladys Elima

De rode roos is de bloem van de liefde. Niet gek dus dat rozenkwekers het heel erg druk hebben in de weken voor Valentijnsdag. Zo’n 80 procent van de rozen wordt gekweekt in Oost-Afrika, in landen als Kenya en Ethiopië. Vanwege het warme klimaat en goedkope arbeid zijn ondernemers er tegen het eind van de vorige eeuw bloemenplantages begonnen. De arbeidsomstandigheden lieten vaak te wensen over. Voor Fairtrade was het aanleiding om ook bloemen onder het Fairtrade label te brengen. Inmiddels kent een land als Kenya 35 Fairtrade gecertificeerde plantages.

Arbeiders op de bloemenplantages maken in deze Valentijnsperiode lange dagen om de rozen tijdig op het vliegtuig naar Europa te krijgen. Ze werken vaak zeven dagen per week. Op de Fairtrade plantages is de situatie sterk verbeterd. Fairtrade stelt strenge eisen op gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Zo behoren lange werktijden tot het verleden. Op bijvoorbeeld Simbi Roses, een plantage nabij de Kenyase stad Thika, werken arbeiders een kleine 8 uur per dag en maximaal zes dagen per week. 

Zeep en inentingen

Gladys Elima werkt al 15 jaar op Harvest Limited in Kenya, een bloemenplantage dichtbij de hoofdstad Nairobi. Ze selecteert de bloemen op lengte en kwaliteit om ze vervolgens voorzichtig in dozen te verpakken. Gladys is enthousiast over de veranderingen die ze op de plantage meemaakte na de Fairtrade certificering in 2012. Ze noemt spontaan de maatregelen die de arbeiders moeten beschermen tegen pesticiden: “Vroeger hadden we nauwelijks beschermende kleding. Nu is dat prima geregeld en krijgen we nieuwe als het nodig is. Ook kunnen we ons nu wassen op het bedrijf en is er zeep. We hebben tegenwoordig pauzes, die er vroeger niet waren. Er wordt goed gelet op onze gezondheid. We worden bijvoorbeeld ingeënt tegen ziektes, waardoor arbeiders tegenwoordig veel minder ziek zijn.”

Maandverband  

10 procent van de prijs die de plantage voor de bloemen krijgt gaat naar de arbeiders. Zij bepalen samen hoe de premie wordt besteed en hebben voor het beheer een Fairtrade Premiecomité gekozen. Gladys vormt onderdeel van dat comité en is blij met de premieprojecten. “Schoolgeld kon ik niet betalen, maar dankzij de beurzen die met het Fairtrade geld beschikbaar kwamen, heb ik mijn kinderen naar school kunnen sturen.” 120 kinderen hebben inmiddels van die beurzen kunnen profiteren. Ook is er premiegeld besteed aan de inkoop van maandverband. De hele opslagruimte van het Premiecomité ligt er vol mee. Elke maand krijgen vijfduizend meisjes een pakket met maandverband, zodat ze ook als ze ongesteld zijn naar school kunnen. Vroeger bleven meisjes vaak een paar dagen per maand thuis van school omdat ze geen maandverband konden betalen.

Ook hebben de arbeiders een fonds opgericht met het premiegeld. Arbeiders kunnen geld lenen voor aankopen thuis. Een groot deel van de 1300 arbeiders heeft hier al gebruik van gemaakt voor de aanschaf van een matras, kooktoestel of tv. Verder wordt geld gebruikt voor cursussen en voor kleine projecten om arbeiders aan extra inkomsten te helpen. “De premieprojecten zijn populair”, aldus Gladys, “koop dus alsjeblieft meer Fairtrade bloemen, want heel veel mensen hebben daar baat bij”.

Fairtrade bloemen zijn in Nederland te koop bij de supermarkten van PLUS, Lidl en Albert Heijn en bij verschillende bloemisten.